Numutkeun carita pantun Bogor mah, Palabuhan Ratu diadegkeunana nya
éta ku Nyai Ratu Puun Purnamasari nu katelahna Nyai Putri Purnamasari putri
bungsu ka tujuh Prabu
Dongéng Lebak Cawené masih kénéh carita sanggeusna Pajajaran Runtag.
Lebak cawéné mangrupa hiji leuweung anu dilingkung ku gunung-gunung. Punten
ngaran gunungna moal disebutkeun sabab masih kénéh sakral. Nu ayana di daérah
Palabuan ngawates daérah Cibaréno Kabupatén Lebak, ngawates deui jeung
kacamatan Kalapanunggal Kabupatén Sukabumi.
Kacaritekun sanggeusna mangbulan-bulan Nyai Putri Laran Pandan
Layung kabur tina di udagan musuh.
Anjeuna anjog ka hiji daérah Gunung Buleud, nya éta tempat padumukan Panembahan
Girang Madenda.
Kampung Muara Gedé atawa katelahna Mara Gedé nu ayana di Tegal
Buleud. Sagaranten Jampang Tengah di beh kulon ngamalir wahangan Ci Kaso di beh
kidul sagara samudra hindia jeung belah wétan aya leweung geledegan ngarana
leweung denuh.
Baheula nalika Kabupatén Sukabumi masih kénéh leuweung geledegan.
Kacaritakeun aya hiji putri turunan Pajajaran nu ngarana Nyi Rara Sanget nu
katelahna Nyai Putri Caweni, nénéhna kitu sabab manéhna masih kénéh parawan
atawa tacan kawin (caweni, gadis).
Ieu carita lumangsung kira-kira dina jaman rugrugna Pajajaran, nya
éta nalika Pajajaran diserang ku Cirebon, Demak jeung Banten. Harita Sukabumi
tacan katelah Sukabumi. Ieu tempat ayana di tutugan Gunung Gedé jeung Gunung
Salak nu katelahna “Papanah Awatan Pagadungan”, nu aya dina pangawasa Pajajaran
Tengah, wewengkon Bogor.
Kacaritakeun
dina jaman baheula, aya hiji Raja nu jenenganana Radén Prabu Munding Giringan,
nu dumukna di girangeun Situ Hiang atawa di Situ Gunung Tutugan Gunung Gedé
Pangrango nu ayana di Kabupatén Sukabumi.
Pasaréan Batukasur ayana di Gungunglingkung. Batukasur ieu katelahna
ogé Tanjung atawa Kutajero, nu asupna ka Kacamatan Léngkong, kawedanaan
Jampangkulon (harita). ieu tempat kurang leuwih 7 km ti kacamatan Léngkong,
jalanna ka Perkebunan Mataram.
Lamun saupamana ngadéngé ngaran Karangbolong, nu bakal ka inget ku
urang nya éta guha-guha nu ngahasilkeun sayang walét, nu kawéntar mahal
hargana. Tah, Karangbolong nu bakal dicaritakeun didieu nya éta ngaran hiji
tempat nu aya di basisir kidul Desa Cibitung, Kacamatan Suradé.
Cigangsa nya éta ngaran hiji kampung nu aya di béh kuloneun
Kacamatan Suradé. Pangna dingaranan Cigangsa sabab ayana deukeut jeung wahangan
Cigangsa. Ieu kampung ayana desa Jagamukti (baheula).